Özürlüleri Koruma Rehabilite ve İstihdam Yasası
Özürlüleri Koruma Rehabilite ve İstihdam Yasası
KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ RESMİ GAZETE
EK I
Sayı 121 YASALAR 23 Kasım 1993
Bölüm ı
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisinin 9 Kasım, 1993 tarihli birleşiminde kabul olunan “ Özürlüleri Koruma ve Rehabilite Yasası” Anayasanın 94 (1) maddesi gereğince, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazetede yayımlanmak suretiyle ilan olunur.
ÖZÜRLÜLERİ KORUMA VE REHABİLİTE YASASI
İÇ DÜZENİ
Madde 1 : Kısa İsim
Madde 2 : Tefsir
Madde 3 : Amaç
Madde 4 : Yararlanma koşulları
Madde 5 : Sağlık Kurulunun işlevi
Madde 6 : İstihdam
Madde 7 : Sosyal güvence
Madde 8 : Suç ve ceza
Madde 9 : Dava açma ve davaların takibi
Madde 10 : Kamu görevlisine engel olmak
Madde 11 : Tüzük yapma yetkisi
Madde 12 : Yürütme yetkisi
Madde 13 : Yürürlükten kaldırma
Madde 14 : Yürürlüğe giriş
Sayı : 64 / 1993
Özürlüleri Koruma ve Rehabilite yasası
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki yasayı yapar :
Kısa İsim 1. Bu yasa, Özürlüleri Koruma ve Rehabilite yasası olarak isimlendirilir.
Tesfir 2 . Bu yasada metin başka türlü gerekmedikçe;
‘ Bakan’, Sosyal Hizmetler dairesinin bağlı olduğu Bakanı anlatır.
‘ Bakanlar kurulu’, Kuzey Kıbrıs Türk cumhuriyeti bakanlar kurulunu
anlatır.
‘ Çocuk’, Onaltı yaşını doldurmamış kişileri anlatır.
‘ Daire’, Sosyal Hizmetler dairesini anlatır.
‘ Genç kişi’, Onaltı yaşını doldurmuş ancak onsekiz yaşını doldurmamış kişileri anlatır.
‘ İş veren’, Yanında, Kamu görevlisi, Kamu personeli, sözleşmeli personel ve / veya işçi ve/ veya hizmetli çalıştırana gerçek veya tüzel kişileri anlatır.
‘İş yeri’, Özel sektör de dahil, genel ve katma bütçeli daireler, yerel yönetimler, Kamu iktisadi teşebbüsleri, özel yasa veya özel yasada
öngörülen yetkiye dayanılarak kurulmuş banka ve kuruluşları anlatır.
‘ Kamu Sektörü’, Genel ve katma bütçeli daireler, yerel yönetimler, kamu iktisadi teşebbüsleri özel yasa veya özel yasada ön görülen yetkiye dayanılarak kurulmuş banka ve kuruluşlarla bunlara bağlı iş yerlerini anlatır.
‘ Müdür’, Sosyal hizmetler dairesi müdürünü anlatır.
‘ Müfettiş’, İş yasası kuralları uyarınca belirlenen müfettişi anlatır. 22/1992 30/1993
‘ Özel sektör’, Bir veya birden fazla bireylerin kar amacıyla oluşturdukları gerçek veya tüzel kişiliği haiz her türlü işletme ve ortakların sahibi bulundukları işyerlerini anlatır.
‘ Özürlülük’, Bedensel,ruhsal ve zihinsel engelli olma halini anlatır.
‘ Refakatçi’, Anne- baba veya kardeş 1’inci derece kan bağı olan ve /veya sosyal hizmetler dairesi tarafından öngörülecek kişiyi anlatır.
‘ Sağlık’, bedensel, zihinsel ve ruhsal tam iyilik halini anlatır.
‘ Sosyal Hizmet Memuru’, Dairenin sosyal hizmetlerle görevli memurunu anlatır.
3. Bu yasanın amacı şunlardır : Amaç
(1) Bedensel veya ruhsal yönden çalışamayacak kadar hasta olan veya bedensel, ruhsal veya zihinsel özürlü olan kişilere, sosyal ve psikolojik destek sağlamak; ve
(2) Doğuştan veya sonradan kaza, hastalık ve benzeri nedenlerle bedensel, ruhsal ve zihinsel yapılarda meydana gelen özürlerinden dolayı kısmen veya tümüyle fonksiyon kaybına uğrayan ve normal yaşam gereklerine uymama durumundan olan kişilerin fonksiyonel yeteneklerinin , tıbbi , psikolojik sosyal ve işe yönelik biçimde yeniden kazandırmak ; onları kendi güçleri oranında üretici duruma getirmek ve yaşamlarına huzur, güven, sağlık ve mutluluk içerisinde sürdürmelerini sağlamak.
4. Bu yasanın öngördüğü hak ve menfaatlerden, bedensel, ruh- Yararlanma sal ve / veya zihinsel yeteneklerindeki eksiklik nedeniyle güçle- Koşulları rini yitirdiğini Sağlık Raporu ile belgelenen kişiler yaralanabilir. Bu yasanın 5’ inci maddesi kuralları çerçevesinde belgelenen özürlülük derecesi ve sürekliliğine göre,dairece özürlüye sağlanacak hak ve menfaatler saptanır
5. (1) Özürlülerin özürlülük niteliği tıbbi yönden sağlık kurulunca Sağlık saptanır.Özürlülerin özürlülük derecelerinin oranı, özürlülük Kurulunun derecesinin sürekli olup olmadığı belirlenmesi sağlık kurulunca işlevi değerlendirilir.
(2) Daire tarafından gönderilen özürlüler hakkındaki tüm işlemler Sağlık Kurulunda ücretsiz yapılır.
6. (1) Özürlüler, özürlülük dereceleri ve eğitim durumları gözönünde istihdam tutularak işyerlerinde işe yerleştirilirler.
(2) Özürlülerin işe yerleştirilmelerine ilişkin Sağlık işlemleri ,bedensel yeteneklerin ve iş için gereksindikleri güçlerinin araç ve gereçlerle
artırılmasına ilişkin olanaklar, çalışma, eğitim, maliye ve sağlık işleriyle görevli Bakanlıkların işbirliği ile gerçekleştirilir.
(3) İstihdam edilen özürlülerin iş ve iş ortamına uyumlarını sağlamak amacıyla, devlet ve/ veya işverenler gerekli önlemleri almakla yükümlüdürler.
(4) Özel sektör ve kamu sektöründe işverenler, çalışma dairelerine kayıt yaptırarak iş talebinde bulunan ve meslek, beden ve zihin durumlarına göre işyerlerine sevk edilecek olan özürlülerden işyerlerinde istihdam ettikleri her tam yirmibeş kişiye karşılık özürlü çalıştırmakla yükümlüdürler.
( 5) İlgili işyerlerinde malülen ayrılmak zorunda kalan ve sonradan malüllüğü ortadan kalkan veya bu yasa bakımından çalışabilecek özürlü kişiler, eski iş yerlerinde yetkili müfettişlerle istihdam olanağı saptanması halinde hemen; Yoksa söz konusu iş yerinde münhal açıldığı anda başka uygun bir işte veya aynı işte istihdam edilir.
( 6) İstihdam olanağı bulunmayan özürlüler için Devletce korunan özel işyerleri açılır. Bu konuda aynı amaca yönelik Dernek, Federasyon ve Vakıflarla ilgili Bakanlık ve Resmi kuruluşlarla, Belediyeler, Sendikalar ve Kooperatiflerle iş birliği yapılır.
Sosyal 7. (1) On sekiz yaşını dolduran ve çalışamayan özürlü kişiler ve on sekiz Güvence yaşından küçük ve bakıma gereksinim duyan özürlülerin ailesine veya refakatcisine maddi ve psikolojik destek sağlanır.
( 2) Özürlü kişinin yaşamını sürdüre bilmesi için gereksinim duyduğu araç ve gereçlerin sağlanmasında gelecek olan mali külfetten kısmen veya tamamen muaf tutulur. Saptanacak muafiyetler, ilgili mevzuatta yapılacak düzenlemelerle belirlenir.
(3) Eğitsel ve öğrenim programları ile, özürlünün rehabilite olması ve topluma uyum sağlayabilmesi için gerekli çalışmalar, Eğitim işleri ile görevli Bakanlık ve Dairece yapılır.
Suç ve 8. Bu yasa kurallarına veya bu yasa kuralları çerçevesinde çıkarılan tüzük Ceza çerçevesinde çıkarılan tüzük kurallarına uymayan işverenler veya kişiler suç işlemiş sayılırlar ve mahkumiyetleri halinde çalıştırmakla yükümlü oldukları her özürlü için asgari ücretin iki katına kadar para cezasına çarptırılabilirler.
Dava açma 9. Bu yasa uyarınca cezayı gerektiren bir hareketin, işveren vekili veya başka bir ve davaların kişi tarafından yapılması halinde böyle bir vekil veya kişi aleyhine durumun takibi gereğine göre, işverenle beraber veya ayrı olarak dava açılabilir ve her ikisi de
bu yasada öngörülen cezalara çarptırılabilirler.Ancak bu yasanın 6’ıncı maddesi kapsamına giren bir suçtan işveren
doğrudan doğruya sorumludur ve 8’inci madde kurallarına göre cezaya çarptırılabilir.
10. Bu yasanın uygulanmasını denetlemekle görevli bir kamu görevlisine Kamu her hangi bir suretle engel olan, zorluk çıkaran, itaat etmeyen, taciz eden görevlisine veya görevini yerine getirmesi için gerekli her hangi bir evrakı engel olmak göstermekten kaçınan, ihmal eden veya reddeden işveren veya işyerinde görevli kişiler, suç işlemiş sayılırlar ve mahkumiyetleri halinde asgari ücretin iki katına kadar para cezasına çarptırılabilirler.
11. Bakanlar kurulu bu yasa kuralları çerçevesinde özürlülerin özürlülük Tüzük dereceleri, işe alınma hususları, muafiyetler, sosyal yardım almaya hak yapma kazananlara günün koşullarına göre yapılacak nakdi yardımların ödeme şekli yetkisi miktarı; özürlünün rehabilitasyonu ile ilgili baş vurunun nasıl yapılacağı başvurunun kabulü veya reddine , ilişkin konuları düzenleyen tüzük yapılabilir.
12. Bu yasa, dairenin bağlı olduğu Bakanlık tarafından yürütülür. Yürütme yetkisi
13. Bu yasanın yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak, sakatların istihdamı Yürürlükten yasası yürürlükten kaldırılır. kaldırma 8/ 1981
14. Bu yasa, Resmi gazetede yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer. Yürürlüğe giriş
Category : DUYURULAR Posted on Nisan 19, 2011
